Sjóðfélagi sem verður fyrir orkutapi (örorku), sem trúnaðarlæknir sjóðsins metur sem svo að nemi 50% eða meira getur átt rétt á örorkulífeyri úr sjóðnum. Hann verður að hafa greitt til sjóðsins iðgjöld sem nema a.m.k. kr. 135.000, eða greitt í lífeyrissjóð í a.m.k. tvö ár. Réttur úr sjóðnum er þá jafn hár áunnum eftirlaunalífeyri fram að orkutapi.

Sótt er um örorkulífeyri með því að skila inn umsókn sem hægt er að nálgast á skrifstofu sjóðsins og verður að skila henni inn útfylltri og undirritaðri. Einnig er hægt að fylla út umsókn rafrænt á netinu sjá hér til hliðar undir Netumsókn. Nauðsynlegt er að með umsókn fylgi eftirtalið:

• Tekjuáætlun sem hægt er að nálgast á skrifstofu sjóðsins
• Ítarlegt læknisvottorð samkvæmt nánari fyrirmælum starfsmanna sjóðsins
• Tekjuútskrift úr skattframtölum síðustu 4 ár fyrir orkutap fram til dagsins í dag
• Útskrift úr staðgreiðsluskrá vegna tekna á yfirstandandi ári
• Vottorð frá Þjóðskrá vegna barna sem ekki eru búsett hjá sjóðfélaga
• Skattkort ef ætlunin er að nýta það hjá sjóðnum
  

Sjóðfélagi á ekki rétt á örorkulífeyri ef hann hefur ekki orðið fyrir tekjuskerðingu af völdum orkutapsins. Þetta er mikilvægt atriði sem hafa þarf í huga þegar sótt er um örorkulífeyri. Samanlagður örorkulífeyrir og barnalífeyrir getur aldrei orðið hærri en sem nemur því tekjutapi, sem sjóðfélaginn hefur sannanlega orðið fyrir vegna örorkunnar.

Fyrstu þrjú árin eftir orkutapið skal mat orkutaps miðað við vanhæfni sjóðfélaga til að gegna því starfi, sem hann hefur gegnt og aðild hans að sjóðnum er tengd. Eftir fyrstu þrjú ár er hundraðshluti orkutaps metinn að nýju með tilliti til vanhæfni sjóðfélagans til að gegna almennum störfum.

Hugsanlegt er að sá sem á rétt á örorkulífeyri eigi rétt á svokölluðum framreikningi réttinda. Með því er átt við að tekið er tillit til þeirra réttinda sem sjóðfélaginn hefði áunnið sér ef hann hefði ekki orðið fyrir orkutapi. Til að eiga rétt á framreikningi réttinda, þarf sjóðfélagi að hafa greitt til sjóðsins a.m.k. þrjú ár af undanfarandi fjórum almanaksárum og ekki minna en kr. 34.000 kr. hvert þessara þriggja ára. Sjóðfélaginn þarf að hafa greitt iðgjöld til sjóðsins a.m.k. 6 mánuði undanfarna 12 mánuði. Þeir sem hafa orðið fyrir orkutapi sem rekja má til ofnotkunar áfengis, lyfja eða fíkniefna eiga aldrei rétt á framreikningi réttinda.

Örorkulífeyrir getur lækkað eða fallið niður fái sjóðfélagi starfsorku á ný eða hluta. Á sama hátt er örorkulífeyrir hækkaður ef örorkan vex til muna frá því hún var metin við fyrri ákvarðanir. Örorkulífeyrir fellur niður við 67 ára aldur, þá tekur eftirlaunalífeyrir við.

Afskaplega mikilvægt er að sjóðfélagi gefi réttar upplýsingar um tekjur sínar því tekið er tillit til tekna þegar örorkulífeyrir er reiknaður. Ef tekjur reynast hærri en upplýsingar frá sjóðfélaganum hafa gefið til kynna og reiknað var með í útreikningum þá kemur til skerðingar eftirá. Það þarf ekki að taka það fram hve miklum vandamálum það getur valdið þegar lífeyrisgreiðslur eru skertar vegna of hárra tekna sem löngu er búið að verja til framfærslu.

Örorkulífeyrir greiðist ekki vegna fyrstu þriggja mánaða orkutaps. Ekki er heldur greiddur örorkulífeyrir hafi öroarkan varað skemur en í sex mánuði. Hafa þarf í huga að lífeyrir greiðist mánaðarlega eftirá og er útborgunardagur fyrsti virki dagur hvers mánaðar.

Til baka, Senda grein, Prenta greinina